Domen atlarynyň iň gymmat tarapy köplenç satyn alyşyň özi däl-de, eýsem...Täzelenme, gaýtadan dikeldiş, geçiriş päsgelçilikleri, düşnüksiz eýeçilik we gizlinlik/laýyklyk boýunça ýeterlik däl dolandyryşNetijede uzak möhletli ýitgiler ýüze çykýar.

Bu makala “trap”i amala aşyrylýan ädimler toplumyna bölüp görkezýär:Pes çykdajy bilen uzak möhletleýin, durnukly domen eýeçiligini üpjün ediňwe ogurlanmak, daşarda galmak ýa-da ýokary bahadan aldanyňyz üçin tölegiňiziň köp tölenmeginiň töwekgelçiligini azaltmak.

1. Geliň muny anyklaşdyralyň: domen adynyň “gizlinlik” we “täzeden uzaltmak tuzaklary” hakykatda näme üçin niýetlenendir?

Domen atlary bilen baglanyşykly ýüze çykjak esasy kynçylyklar giňişleýin üç görnüşe bölünip bilner:

A. Bahanyň ýalňyşlygy: ilkinji ýyl arzan, täzeleniş iki esse gymmat; gaýtaryp almak has-da gymmat.

  • Başlangyç aksiýa bahasy örän pes (hatda $0.99-a çenli), bu bolsa “domen atlarynyň örän arzan” diýen täsir döredýär.”
  • Täzeden hasaba almak tölegi geljek ýyl birden gymmatlaşýar, ýa-da “käbir domen giňeldişleri” täzeden hasaba almak üçin tebigy taýdan gymmatdyr.
  • Eger täzelenmegi unutsaňyz, girip bilmezsiňiz. Gaýtadan satyn alyş möhleti (RGP)Gaýtadan dikeltme tölegleri köplenç standart täzelenme töleglerinden ep-esli ýokary bolýar; ICANN-iňLaýyklyk beýanatyBellik edilýär, hasaba alyş hyzmatlaryny berýänler hasaba alyşy rugsat etmeli 30 günlük RGP Domen atlarynyň möhleti tamamlanmazdan ozal gaýtadan satyn almak/gaýtadan dikeltmek

B. Eýeçilik tuzağı: Ony eýe diýip pikir edýärsiňiz, ýöne hasap hakykyda elinizde däl.

Adatça tapylýar:

  • Web sahypasy işläp düzüji kompaniýasyndan, daşarky hyzmat üpjün edijisinden ýa-da agentlikden domen adyny satyn alanyňyzda, olar ony öz hasaplary arkaly hasaba alýarlar.
  • Siz “mugt domen” paketini saýladyňyz, ýöne domeniň daşary geçirip bolmaýandygyny ýa-da geçiriliş kodynyň berilmeýändigini gördüňiz.
  • Siz gizlinlik/proksi hyzmatyny satyn aldınız, ýöne şertnamany we gözegçilik tertiplerini üns bilen seljerip bilemediňiz.

C. Gizlinlik/laýyklyk töwekgelçilikleri: Gizlinligi goramaga synanyşmak domeniň wagtlaýyn togtadylmagyna we şikaýat edip bolmazlygyna getirýär.

  • Siz ýalan maglumatlar bilen hasaba aldyňyz ýa-da aragatnaşyk maglumatlaryňyzy täzeläni ýatdan çykardyňyz.
  • Siz tassyklama e-poçtasyny ýitirdiňiz, netijede domeniňiz togtadyldy.
    ICANN munuň aýdyň bolandygyny bildirdiEger hasaba alnan tarap nädogry maglumat bersä, üýtgeşiklik bolan pursatdan soň ýedi gün içinde jikme-jiklikleri täzelämez ýa-da on bäş gün içinde tassyklama soraglaryna jogap bermez bolsa, hasaba alyş hyzmatyny üpjün edijiGysgaltylmaly ýa-da ýatyrylmalyDomen ady

Netije

Durnukly domen adynyň açary ad saýlamak ukybynda däl-de, eýsem:Dolandyryş, öňünden çak edilip bolýan täzeleniş, möhleti gutaranda yzyna alnyp bolýan, erkin geçirilip bolýan, gizlinlik we çaknyşyk bolmazdan laýyklyk.

2. Ilki bilen domen adlary ulgamyny düşün: Domen adyňyzy kim dolandyrýar?

Bu dört roly düşünseňiz, aldanylmaga ähtimallygyňyz az bolar:

  1. Hasaba alyjyBelgiýaly bir iň ýokary derejeli domen (TLD) üçin “baş repozitoriýi” dolandyrmak, meselem .com.net.shop Dürli registrler tarapyndan işletilýär
  2. Hasaba alyjyDomen adyňyzy satyn alýan ýeriňiz (arka ofis hyzmatlaryny, täzelenişini, DNS çözgüdini we ş.m. üpjün edýän ICANN tarapyndan akkreditasiýa edilen registrator)
  3. Paýlaýjy/AgentRejistrator astyndaky ikinji derejeli satuwçylar – satyjydan satyn alýandygyňyzy hatda duýmazlygyňyz mümkin.
  4. Hasaba alnan tarapDomen adynyň “kanuny eýesi” (iň bolmanda şertnama we syýasat çäginde, siz şol adam bolmaly).

ICANN üpjün edýär“Hasaba alnan maglumatlar portaly”, hasaba alnanlaryň domen atlarynyň hasaba alnyşy, dolandyrylyşy, geçirilmegi, täzelenmegi we dikeldilmegi baradaky maglumata elýeterlilik hukugyna eýedigini nygtaýar.
Şol bir wagtyň özünde ICANN hasaba alnanlaryň hukuklaryny we jogapkärçiliklerini hem kodlaşdyrdy.Gysgaça bellikler(Şertnama/syýasatyň asyl teksti ahyrky ýagdaýda hökm etjekdir).

Haýyş edýäris, üns beriň

“Men munuň üçin töledim” diýmek “Men munuň üstünde dolandyryş edýärin” diýmek bilen deň däl.
Hakyky gözegçilik = Hasaba alnan maglumatlar dogry. Arka tarap hasabyňyzda. Geçiriş mümkin (Auth-kod elýeterli). Täzeleniş mümkin. Dikeltme mümkin.

3. Domen adynyň “eýeçilik meselesi” takyk nähili kesgitlenýär?

3.1 Hasaba alnan maglumatlar siziňki (ýa-da kompaniýaňyzyňkymy)?

  • Şahsy web sahypalary üçin: hasaba alyjy hökmünde özüňiziň (ýa-da hukuk şahsyýetiňiziň) hakyky şahsy maglumatlaryňyzy bermegiňiz maslahat berilýär.
  • Korporatiw web sahypalary üçin: Registrant meýdany kompaniýanyň kanuny ady (ýa-da tassyklanyp bilinýän gurama) bilen doldurylmalydyr.

Haýyş edýäris, üns beriň

Ýalan maglumatlary ulanmaň.Bolmasa, geljekde dawa-jenjeller ýüze çyksa ýa-da hasabyňyz howp astyna düşüp, şikaýat etmegiň zerurlygy ýüze çyksa, “domen adynyň siziň eýeçiligizde” bolandygyny subut etmek size kyn bolar. Mundan başga-da, nädogry maglumatlar hem...Çagyryşy togtat

3.2 Domen dolandyryşyň arka planda işleýän hasaby özüňiz döredenmi we oňa girip bilýärsiňizmi?

Eger daşarky hyzmat ýa-da agent “Men diňe siziň üçin zatlaryň üstünden gözegçilik edip duraryn” diýse, ünsli bolmaly:

  • Eger şertnamany täzeläp bilmeseňiz, düşünişmezlige sezewar bolup ýa-da beýleki tarap bilen aragatnaşygy ýitirseniz, domen adyny doly yzyna alyp bilmezligiňize sezewar bolup bilersiňiz.
  • Siz DNS-i üýtgetmäge, täzeden işlemäge, açmaga ýa-da geçirmäge rugsadyňyz ýok.

Dogry çemeleşme:

Öz hasabyňyzy hasaba alyň, öz e-poçta salgysyňyzy ýa-da mobil nomeriňizi baglaň we beýleki tarapa “sub-hasap ygtyýarlyklaryny” ýa-da wagtlaýyn girişi beriň.

3.3 Domen adynyň aragatnaşyk e-poçta salgysy domen adyndan garaşsyz we hemişelik e-poçta salgysymy?

ICANN-iňMöhletinden geçen dikeltme syýasaty (ERRP)Hasaba alnanlardan domen ady çözülip galanda bildirişleri gaçyrmazlyk üçin domen ady bilen baglanyşygy bolmadyk başga bir e-poçta salgysyny bermäge çagyrylýar.
Mysal üçin: Eger domeniňizdäki e-poçta bolsa [email protected]Domain möhleti gutaranda, e-poçta bildirişlerini hem almazlygyňyz mümkin — bu örän töwekgelçiliklidir.

3.4 Geçiriş koduny (Auth-Kod / EPP-Kod) alyp bilýärsiňizmi?

Bu, bir adamyň registratorlaryny erkin geçirmäge bolýan-ýokdugynyň esasy meselesidir.ICANN laýyklyk sahypasyAýdyňlaşdyryş: Eger siz Auth-Kody sorasaňyz we registrator bermedik bolsa bäş kalendar güniSistemada geçiriş barada şikaýat edip bilersiňiz.
Eger platforma ýa-da agent yzygiderli size köçürme kodyny bermekden ýüz öwürse, bu olaryň sizi berkidip goýmaga synanyşýandygynyň aýdyň alamaty.

3.5 Domainiň ýagdaýyny tassyklap, ony açyp we geçirip bilersiňizmi?

ICANN-iň Göçürme syýasaty Registratorlar arasyndaky geçiriliş prosesi (FOA tassyklamasyny hem öz içine alýar) kesgitlenýär we syýasat tarapyndan gadagan edilmedik ýagdaýynda registrantlaryň domen atlaryny geçirip bilmegine aýratyn üns berilýär.

4. “Dejirip galmak tussagy”nyň iň köp duş gelýän senariýalary

Senariýa A: Web sahypasyny işläp düzüji kompaniýa aýdýar: “Size domen adyny has amatly ýagdaýda hasaba almagy biz üçin has aňsat.”

Howplar: Domen ady başga tarapyň adyna hasaba alnan ýa-da arka ofis hasaby başga tarapyň eýeçiliginde.
Netijeler: Hyzmat üpjün edijini üýtgediňizde, domen adyňyz gaty ýokary bahadan satylmaga ýa-da göçürmekden açyk-açan ret edilmäge sezewar bolup biler.

Dogry çemeleşme (şertnamalara/e-poçtalara goşmak berk maslahat berilýär):

  • Domen ady siziň ýa-da kompaniýaňyzyň adyna (registrant) hasaba alynmalydyr.
  • Domen adynyň registrator hasaby siziň tarapyňyzda döredilmeli we saklanmaly.
  • Daşardan çekilen tarapa diňe DNS administratiw ygtyýarlyklary (ýa-da wagtlaýyn ygtyýarlyklary) berilýär.
  • Taslama gowşurylanda aşakdakylary üpjün etmek zerurdyr: hasap maglumatlary, iki faktorly awtentifikasiýa (2FA), geçiriş kodlaryny almak boýunça görkezmeler we DNS ýazgylarynyň sanawy.

Senariýa B: Siz “Mugt domen + hosting paketi” satyn aldınız”

Howplar: Mugt hyzmatlaryň tölegi şundan ybarat: olar “geçirilmeýär”, “täzelenmegi örän gymmat”, “birnäçe ýyl üçin berkidilen” we “geçiriş kodlaryny bermeýär”.
Tıkanmagy ýeňip geçmek:

  • Tölegi amala aşyrmazdan öň, haýyş edýäris, barlag ediň: Domen ady aýratyn tölenýärmi? Ony geçirip bolýarmy? Geçiriş kodyny garaşsyzlykda alyp bolýarmy?
  • Iň ygtybarly çözgüt:Diňe esasy registratorlardan satyn alnan domen atlaryHosting/web-saýt gurmak platformalary islegiňize görä üýtgedilip bilner.

Ssenariýa C: Topar hyzmatdaşlygynyň dowamynda işgäriň şahsy hasabyna ýerleşdirilen domen atlary

Howplar: Işgäriň işden çykmagy, e-poçtanyň işden çykarylmagy, iki faktorly tassyklamanyň (2FA) ýitmegi – we siz kompaniýa hasap maglumatlaryňyzy ýitirdiňiz.
Dogry duruş:

  • Kompaniýanyň birleşdirilen domen adlarynyň serişde hasabyny ulanmak (meselem [email protected]) hasaba alyş
  • Iki faktorly tassyklama (2FA) kompaniýanyň parol dolandyryjysy/gurtga açaryny ulanmak
  • Ruhsatlar rol boýunça bellenýär, azyndan iki administratoryň bolmagy zerurdyr.

5. Täzeleniş tuzağı 1: Ilkinji ýylyň pes bahasy ≠ uzak möhletli pes çykdajy däl (Siz “çykdajyny” hasaplamagy öwrenmeli)

Köp adamlar diňe ilkinji ýylyň bahasyna üns berýärler, bu bolsa iň köp duş gelýän “ýumşak tussaglykdyr”.

5.1 Näme bolmaly? — Eýeçiligiň jemi çykdajylary

Iň azyndan üç ýyl (bäş ýyl has maslahatly):

  • Birinji ýyl üçin hasaba alyş tölegi
  • Ikinji ýyl üçin täzelenme bahasy
  • Üçünji ýyl üçin täzelenme bahasy
  • Gizlinlik goragy üçin tölegler (käbirleri tölegli, käbirleri mugt)
  • DNS/E-poçta/Sertifikatlar we beýleki goşmaça hyzmatlar (islegli)

Ýönekeý formula:

3 ýyllyk çykdajy = hasaba alyş tölegi + 2 gezek täzeleniş tölegi + 3 gezek gizlinlik tölegi (ehtiyac bolsa) + zerur goşmaça hyzmatlar

5.2 ERRP registrarlardan esasy tölegleri mälim etmegi talap edýär (emmä siz entek hem öňtutumly barlag etmeli)

ICANN-iňMöhletinden geçen hasaba alyşy täzeden dikeltmek syýasaty (ERRP)Hasaba alyş hyzmatlaryny hödürleýänler hasaba alyş şertnamalarynda ýa-da web sahypalarynda iň bolmanda täzeleniş töleglerini, möhleti geçen soňky täzeleniş töleglerini (eğer tapawutly bolsa) we gaýtadan dikeltme/gaýtadan almak töleglerini anyk görkezmäge borçlydyrlar. Hasaba alyş wagtynda, esasanam täzeleniş tölegleri ilkinji ýyl töleginden ýokary bolan ýagdaýynda, has düşnükli düşündiriş bermäge höweslendirilýärler.

Siziň hereketleriňiz: Sargydyňyzy bermezden ozal “täzeleniş bahasy” we “gaýtaryp alyş bahasy'nyň skrinshotyny alyp, geljekde döräp biljek dawa-jenjeller üçin saklaň.

6. Täzeleniş Tuzagy 2: gymmat bahaly täzelenişler we “Premium domen” tuzağı

Siz iki görnüşli “premium” bilen duş gelip bilersiňiz:

  1. Premium hasaba alyşHasaba alyş wagtynda hem ol eýýäm gymmatdy.
  2. Premium täzelenişiHasaba alyş gymmat däl, ýöne ýyllyk täzelenme tölegleri gymmat (we has-da aldamçy).

Bu, belli täze umumy ýokary derejeli domenlerde (gTLD-larda) has köp duş gelýär, sebäbi registrler belli simler üçin has ýokary töleg talap edip bilerler.
Siz düzgünler bilen baglanmaly däl; diňe ýatda saklaň:

Eger domen ady “gaty gowy” (örän gysga, örän umumy ýa-da pudagyň esasy terminine meňzeýän) bolsa, ony “adaty nyrh” bilen bahalandyrmak mümkinçiligi az.

Sargyt bermezden öň zerur ädimler:

  • “Täzelenme bahasyny” “ýyllyk näçe” diýip anyk beýan ediň.”
  • Alş sepetiňizde diňe ilkinji ýylyň bahasyna ünsi jemlemäň.
  • Eger sahypada täzelenme bahasy anyk görkezilmedik bolsa, başga bir registratora geçmegi (ýa-da satyn almagy ýatyrmagy) göz öňünde tutuň.

7. Täzelenme tuzağı 3: Awtomatik täzelenme işjeňleşdirilmedi / Töleg usuly möhleti dolan / E-poçta ýatlatmalary alynmady

Domen adynyň ýitmeginiň iň köp duş gelýän sebäbi hakerler däl, eýsem ony ýatdan çykarmagyňyz.

7.1 ERRP ýatlatma wagty penjiresi (Umumy düzgünlerden habarly bolmaly)

ERRP agzaldyMöhlet tamamlanmazdan öň bildiriş aýratyn berilmeli. 26–35 gün4–10 günTransmissiýa syýasat talaplaryna laýyk hasaplanýar.
Ýagny:Siz hakykatdan hem bildiriş almalysyňyz, ýöne “men ony hökmän alaryn” diýip kepillik edip bilmeýärsiňiz.

7.2 Alty iň oňat sazlama

  1. Awtomatik täzelenişi ýaşaşdyr
  2. Uzyn möhletli geçerliligi bolan töleg usulyny baglaň (möhletiniň gutarmagyna golaý wirtual kartalary ulanmaň).
  3. Hasaba alnan aragatnaşyk e-poçta üçin domen esasynda däl-de, hemişelik e-poçta salgysyny ulanyň (domeniň möhleti dolanda habarlary alyp bilmezligiňiz mümkin).
  4. Registratoryň bildiriş e-poçtasyny ak sanawyňyza goşuň (ol zibil bukjasyna iberilmezligi üçin).
  5. Domen atlary üçin kalendar ýatlatmalaryny gurnap goýuň (möhletiniň gutarmagyna 45/15/3 gün galanda)
  6. Esasy domenler bir wagtda birnäçe ýyl (meselem, 3–5 ýyl) möhlet bilen täzelenýär, ýatdan çykarmak ähtimallygyny azaltmak üçin.

8. Täzelenme tuzağı 4: möhleti gutarandan soň gaty ýokary “gaýtadan dikeltme döwri” tölegleri, üstesine-de domeniňiz auksiona goýulmagy mümkin.

8.1 Siz “möhlet ömrüniň siklini” tanamalysyňyz.”

Jikme-jiklikler goşmaça ýa-da hasaba alyjy guramanyň görnüşine baglylykda üýtgäp biler, ýöne köp gTLD üçin umumy proses aşakdaky ýaly:

Soňky töleg möhleti → Bagyşlanma möhleti → Öçürme → Gaýtadan satyn almak möhleti (RGP, adatça 30 gün) → Öçürme döwri → Hasaba alyşyň gaýtadan açylmagy

ICANN laýyklyk beýanatyRegistratorlaryň size rugsat bermelidigi kesgitlenýär. 30 günlük RGP Domen adynyň möhleti tamamlanmazdan ozal gaýtadan satyn almak/dikeltmek.

8.2 Gaýtadan satyn almak näme üçin şonça gymmat?

Gaýtadan dikeltmek registriň derejesinde gaýtadan dikeltme prosesini öz içine alýandygy üçin, registratorlar adatça standart täzelenme töleginden ep-esli ýokary tölegi (“gaýtadan dikeltme tölegi/gaýtadan dikeltme tölegi”) talap edýärler we ERRP registratorlaryň şol tölegleri mälim etmäge borçly bolýandygyny hem talap edýär.

Stratejiýa

Siz “gaýtadan satyn alyş möhletinden gaça durmagy” berk talap hökmünde kabul etmeli.
Gaýtadan satyn alyş möhleti başlanda, siz esasan başgalaryň merhemetine garaşly bolýarsyňyz.

9. Täzeleniş tuzağı 5: Göçürme gadagan — Registrýtorlaryňyzy üýtgetmek isleýärsiňiz, ýöne çykyp bilmeýändigiňizi görersiňiz.“

Domen registratorlaryny üýtgetmek doly kadaly: arzan, ulanyjy üçin amatly, has howpsuz we toparlar üçin has laýyk.

9.1 Sizde (belgilenen tertibe laýyklykda) geçirmek hukugyňyz bar

ICANN-iňGöçürme syýasatyRegistratorlar arasyndaky geçirilişler anyk proseslere eýe bolan standartlaşdyrylan ygtyýar beriş proseduralary arkaly amala aşyrylar. Hasaba alnanlar adatça domen atlaryny geçirip bilýärler (syýasat bilen gadagan edilmedik ýa-da kilitleme möhleti ýaly çäklendirmeler bolmadyk ýagdaýynda).

9.2 Geçiş kody möhüm “açar”dyr”

Eger öz-özüňe hyzmat portaly arkaly geçiriş koduny alyp bilmeseňiz, ony registratoryňyzdan soraň; eger registrator 5 gün içinde elýeterli dälSiz tabşyryp bilersiňizŞikaýaty geçiriň

9.3 Adaty kanuny ýagdaýlar, olarda siz hasaba girip bilmezligiňiz mümkin (tuzaga däl, ýöne olary öňünden bilmelisiňiz)

  • Täze hasaba alnan hasaplarda geçiriş kilidi (ogurlanmaga garşy mehanizm) bolup biler.
  • Hasaba alnan maglumatlaryň üýtgedilmegi (rugsatsyz geçirilişleriň öňüni almak üçin) kilitlenmä sebäp bolup biler.
    Geçiriş syýasatlary we “lock-in” mehanizmleri hem soňky ýyllarda durmuşa geçirildi.Dowam edýän ara alyp maslahatlaşyk we üýtgetmeHasaby berkitmek hökmany ýagdaýda ýaramaz niýetli däldir, emma çäksiz berkitmek ýa-da elýeterliligi bermekden ýüz öwürmek örän şübheli hasaplanýar.

10. Gizlinlik bilen baglanyşykly aladalar: Siz maglumaty açyklandyrmak islemeýärsiňiz, ýöne “galp maglumat” ulanyp bilmeýärsiňiz.”

10.1 “Gizlinligi goramak” esasan jemgyýetçilik elýeterli maglumatlary gizlemekden ybaratdyr, ýalan maglumatlary bermäge höweslendirmek däl.

Öňki döwürde köp adamlar WHOIS-iň açyk gözlegleri arkaly hasaba alnanlaryň maglumatlaryny görüp bilýärdiler; emma gizlinlik düzgünnamalarynyň we syýasatyň ösüşi bu maglumatlaryň köpüsiniň gizlenmegine ýa-da redaktirlenmegine getiripdir. ICANN hem ýörite “Maglumat goragy we gizlinlik”Sahypa maglumatlara elýeterliligi gizlinlik düzgünnamalaryna laýyklykda nähili deňagramly saklaýandygyny düşündirýär.

Mundan başga-da, ...-den 2025-nji ýylyň 28-nji ýanwaryndan başlapHasaba alnan maglumatlara elýeterlik protokoli (RDAP) gTLD hasaba alyş maglumat soraglary boýunça ygtybarly çeşme bolup, WHOIS haýal-asta ulanylyşdan çykarylýar.
Bu, geljekde görjek “jemagat maglumatlarynyň” görnüşiniň ösüp durjakdygyny aňladýar.

Emma jemgyýetçilikde görkezilýän islendik zat:Hasaba alyja tabşyrýan hasaba alyş maglumatlaryňyz takyk we barlap boljak bolmalydyr.Bolmasa, ol wagtlaýyn togtadylyp ýa-da ýatyrylyp bilner.

10.2 Dogry çemeleşme: Spoofing däl-de, gizlinlik/proxy hyzmatlaryny ulanyň.

ICANN-de barGizlinlik we proksi hyzmatlaryGizlinlik syýasaty çarçuwasynyň we sertifikatlaşdyryş programmasynyň durmuşa geçirilmegi, gizlinlik/proksi hyzmatlaryny hödürleýän registratorlar we olaryň agentleri üçin talaplary standartlaşdyrmak maksady bilen döredildi.

Adaty ulanyjy hökmünde diňe ýatda saklaň:

  • GizlinlikJemagat soraglarynda şahsy maglumatlaryňyzy hyzmat üpjün edijiniň maglumatlary bilen çalyşdyryň.
  • AgentHyzmat üpjün edijiler adyňyzda hasaba alynmak we şertnamanyň şertlerine laýyklykda siziň adyňyzdan saklamak ýa-da ugratmak üçin nominal hasaba alyjy hökmünde hereket edýärler.

Haýyş edýäris, üns beriň

Käbir “agentlik hasaba alyş” şertnamalary, eger olaryň şertleri anyk kesgitlenmedik bolsa, dawa döwründe hukuklaryňyzy subut etmekde siziň pozisiýaňyzy gowşadyp biler.Şonuň üçin, onuň hukukly netijeleri barada doly habarly bolman bolsaňyz, “proxy saklamak”dan has “gizlinligi goramagy” ileri tutuň.

11. Gizlinlik we laýyklyk töwekgelçilikleri: Nädogry aragatnaşyk maglumatlary domeniň togtadylmagyna getirip biler.

ICANN hasaba alyş maglumatlarynyň takyklygy bilen baglanyşykly talaplary we netijeleri anyk kesgitleýär:

  • Maksatly ýalňyş maglumat bermek
  • Üýtgeşmeler bolup geçeninden soň ýedi gün içinde maglumatlary täzelämezlik
  • 15 gün içinde takyklyk baradaky soraglara jogap bermezlik
    → Registratorlar etmeliTohtadylyş ýa-da ýatyrylyşDomen ady

Munuň sebäbi şudur:

  • Gizlinlik sebäplerinden ýalan e-poçta salgysyny berip bilmeýärsiňiz.
  • Domeniň hasaba alyş e-poçta salgysynyň gözegçilik edilmeýän hasaba öwrülmegine ýol bermeli dälsiňiz.
  • Daşardan işe alnan işgärleriň elektron poçta hasabyňyzy dolandyrmagyna ýol bermeli dälsiňiz (şonda verifikasiýa/tassyklama e-poçtalarını gaçyrarsyňyz).

12 Howpsuzlyk we gizlinlik biri-biri bilen içgin baglanyşyklydyr: hasabyň ele geçirilmegi = domeniň ele geçirilmegi

Domeniň ele geçirilmeginiň iň köp ulanylýan usuly “cracking DNS” däl, eýsem:

  • Hasabyňyzy ogurlasyn
  • DNS-iňizi phishing saýtyna görkezmek üçin üýtgediň.
  • Başga bir registratora geçmek üçin haýyş (eýse kilitlenen däl bolsa)

Göçürme syýasaty özünde rugsatsyz göçürmeleriň töwekgelçiligini azaltmak üçin birnäçe doğrulama gatlagyny öz içine alýar.

Etmeli bolan ýedi iň möhüm zat:

  1. Hasaba alyş hasabyňyz üçin iki faktorly tassyklamany (2FA) ýaňaltdyňyz.
  2. E-poçta hasabyňyz üçin iki faktorly tassyklamany ýaňaltdyňyz (domen serişdeleriňiziň “esasy” bölegi esasan e-poçta salgyňyzdyr)
  3. Rejestrator kilidini açyň
  4. Belent abraýly markalar ýa-da ýokary bahaly domen atlary üçin käbir registratorlar we registrler tarapyndan goldanýan ýokary derejeli Registry Lock-y göz öňünde tutmagyňyzy isläp bilersiňiz.
  5. DNS: “Ikinji tassyklamany” işjeňleşdirmek üçin üýtgetme”
  6. DNS ýazgylarynyň üýtgedilen-ýa üýtgedilmedigini yzygiderli barlaň.
  7. Ruhsat dolandyryşy we auditi bilen topar gurşawy

13. Täzelenme we eýeçilik ýalňyşlyklarynyň öňüni almak üçin standart prosedura

Aşakdaky satyn alyşdan uzak möhletleýin dolandyryşa çenli bolan proses üçin iň az amatly standartdyr.

A tapgyry: Satyn almadan öňki (10 minut)

  • Aýdyňlaşdyrmak: hasaba alyş tölegi, täzeden hasaba alyş tölegi, gizlinlik tölegi, gaýtadan dikeltme tölegi (ekran suraty saklandy)
  • Tassyklama: Göçürme koduny özbaşdak alyp bolarmy? Eger bolmasa, satyn almaga dowam etmäň (göçürme hukuklary örän möhümdir).
  • Saklan: “erkin domen” paketine baglanmak geçirip bolmazlyga getirip biler.
  • Eger topar ulanýan bolsa: hasaplary kompaniýanyň e-poçta salgylaryny ulanyp hasaba alyň (şahsy e-poçta salgylaryny ulanmaň).

B tapgyry: Satyn alyş güni (20 minut)

  • Etkinleşdirmek: Awtomatik täzeleniş
  • Işjeňleşdiriň: Iki faktorly tassyklama (2FA)
  • Täze sazlamalar: Alternatiw e-poçta salgysy/telefon belgisi (domen adyndan garaşsyz)
  • Etkinleşdirmek: Domen kilidi
  • Sakla: fakturalar, sargytlar we domen ady baradaky maglumatlaryň ekran suratlary (geljekki dawa-jenjellerde/tölegleriň gaýtarylyşynda/mülk subutnamasy hökmünde)

C tapgyry: Daşarky topara tabşyrmak (30 minut)

  • Diňe DNS rugsatlaryny ýa-da wagtlaýyn rugsatlary ber
  • Esasy hasabyňyzyň parolyny hiç kime bermäň.
  • “Topşyrmak sanawyny” dörediň: DNS, geçiriş kodlaryny almak usuly, möhletiň gutarýan senesi, töleg usuly, administratoriýalaryň sanawy

D basgançagy: Ýyllyk barlag (15 minut)

  • Barlaň: Täzeleniş ýazgylarynyň üstünlikli bolandygyny we töleg usullarynyň geçerli bolandygyny
  • Tassyklama: Hasaba alnan adamyň maglumatlarynyň we aragatnaşyk e-poçtasynyň ýerlikli bolup galýandygyny barlaň (tokas edilmeginiň öňüni almak üçin).
  • DNS bilen täsir edilip-edilmedigini barlaň
  • Barlaň: gizlinlik hyzmatlarynyň möhleti geçdimi (käbir gizlinlik hyzmatlarynyň möhleti aýratyn gutarýar)

14. Domen adynyň eýeçiligi we geçmegi üçin şablon şertnama şertleri

Aşakdaky şertleri web sahypasyny işläp düzüji kompaniýa/daşarky üpjün ediji/agensiýa (ýa-da şertnamada/e-poçtada) iberip bilersiňiz:

  1. Domen adynyň hasaba alyjysy A tarapyň (müşderiniň) hukuk subýekti ýa-da bellenen şahsyýeti hökmünde hasaba alynmalydyr.
  2. Domen adynyň registrýorunyň arka planda işleýän hasaby A tarapyndan döredilip we saklanar.B tarapyna diňe zerur tehniki giriş hukuklary (meselem, DNS administrasiýasy) berler we baş hasabyň parolyny saklamaga rugsat berilmez.
  3. B tarapy gowşurylanda üpjün eder:
    • Domen atlarynyň sanawy, möhleti gutarýan seneler we täzelenme bahalary baradaky maglumat (ekran suraty)
    • DNS ýazgylar sanawy
    • Awt-kod (geçiriş kody) almak üçin usul we proses (ýa-da A tarapynyň ony özbaşdak alyp biljekdigini tassyklamak)
  4. B tarapy A tarapynyň domen adyny geçirmek ýa-da registratary üýtgetmek hukugyny hiç hili görnüşde çäklendirmez (ICANN/registry syýasatlarynda aç-açan gadagan edilen kilitleme döwrüniň dowamynda).
  5. Eger B tarapy gizlinlik/proksi hyzmatlaryny üpjün etse, munuň B tarapy A tarapynyň domen adyny dolandyrmak ýa-da ondan ýüz öwürmek hukugyny üýtgetmejekdigi anyk görkezilmeli, we hyzmat bes edilende domen ady A tarapynyň adyna hasaba alynan bolup galmalydyr.

Ýygy-ýygydan soralýan soraglar

Q1: Men gizlinligimi goramak isleýärin. Ýalan maglumatlar bilen hasaba alynsam bolarmy?

Maslahat berilmeýär we töwekgelçilikler bar.ICANN anyk aýdýarNädogry hasaba alyş maglumatlary, maglumatlary wagtynda täzeläp durmazlyk ýa-da tassyklama soraglaryna jogap bermezlik domen adynyň wagtlaýyn togtadylmagyna ýa-da ýatyrylmagyna getirip biler.
Dogry çemeleşme – gizlinlik/proksi hyzmatyny ulanmakdyr, sahtalaşdyrmak bilen meşgullanmak däl.

Q2: Domen adymy möhleti gutarandan soň gaýtadan alyp bilerinmi?

Adatça mümkin, ýöne näçe gijä galýan bolsa, şonça gymmat bolýar.ICANN laýyklygyBeýanat registratorlaryň hasaba almagy rugsat etmelidigini nygtaýar. 30 günlük RGP Bozulmazdan öň dikeltme/gaýtadan dikeltme (eгер bu başa barmasa, şikaýatlar berilip bilner).
Emma, bu iş bilen baglanyşykly tölegler we proseduralar standart täzelenişlerden ep-esli has kyn, şonuň üçin awtomatik täzelenişi saýlamak arkaly gaýtadan dikeltme döwrüne girmegiň öňüni almak maslahat berilýär.

Q3: Eger registrator maňa geçiriş koduny bermese, men näme etmeli?

ICANN laýyklyk sahypasyAýdyňlaşdyryş: Eger registrator siziň haýyşyňyza jogap bermekden bäş kalendar güniSistem Auth-Kody berýär, ony transfer şikaýatyny tabşyrmak üçin ulanyp bilersiňiz.

Q4: WHOIS maglumatlaryny näme üçin tapyp bilmeýärin? Domen ady bilen baglanyşykly bir mesele barmy?

Zerur däl.ICANN-iň yglanlaryBellenýärkä: …-den 2025-01-28 Indiki pursatdan başlap, RDAP gTLD hasaba alyş maglumatlary boýunça ygtybarly çeşme bolar, WHOIS bolsa haýal-haýal ýatyrylýar; şol bir wagtyň özünde gizlinlik düzgünnamalary hem açyk meýdanlara täsir eder.

Q5: Gizlinligi goramak SEO-a täsir edermi?

Umuman aýdanyňda, ýok. Gizlinlik goragy esasan hasaba alyş maglumatlarynyň jemgyýetçilikde görkezilmegine täsir edýär we web sahypasynyň mazmunyny gizlemek bilen deňeşdirilmeýär. SEO-a hakykatdanam täsir edýän zatlar mazmunyň hili, sahypa gurluşy we ulanyjy tejribesi bolup galýar.