Домен исемен теркәүҙә шәхси мәғлүмәтте һаҡлау һәм яңыртыуҙағы ҡыйынлыҡтар

Домен исемдәренең иң ҡиммәтле яғы күп осраҡта уны һатып алыу үҙе түгел, ә...Яңыртыу, ҡотолоу, күсереүҙәге киртәләр, асыҡ булмаған милек хоҡуғы һәм шәхси мәғлүмәтте һаҡлау/закон талаптарына ярашлылыҡты тәьмин итеүҙә етешһеҙлекоҙайлы ваҡытлы юғалтыуҙарға килтерә

Был мәҡәлә “төрмә” төшөнсәһен ғәмәлгә ашырырға мөмкин булған аҙымдар йыйынтығына бүлә:Түбән сығым менән оҙайлы, тотороҡло домен хужалығын тәьмин итегеҙһәм урлау, ишекте ябып ҡуйыу йәки артыҡ түләү хәүефен кәметеү.

1. Беренсенән, аныҡлайыҡ: домен исемдәре менән бәйле “шәхси мәғлүмәтте йәшереү” һәм “яңыртыу ҡапкындары” кешеләрҙе ниндәй проблемаларға дусар итә?

Домен исемдәре менән эшләгәндә осрауы мөмкин төп ҡыйынлыҡтарҙы киң йәһәттән өс төргә бүлеп була:

A. Хактарҙағы ҡапкын: тәүге йылда арзан, яңыртыу өсөн түләү ике тапҡырға арта; кире һатып алыу хаҡы тагын да ҡиммәткә төшә.

• Башланғыс акция хаҡы ғәҙәттән тыш түбән (хәтта $0.99-ға тиклем), был һеҙгә “домен исемдәре бик арзан” тип тойорға этәрә.”
• Яңыртыу хаҡы кинәт киләһе йылда ҡиммәтләнеп китә, йәки “ҡайһы бер домен киңәйтеүҙәре” табигый рәүештә яңыртыу өсөн ҡиммәтле.
• Әгәр ҙә һеҙ яңыртыуҙы онотһағыҙ, һеҙгә кәрәк буласаҡ Ҡайтарыу осоро (RGP)Ҡайтанан тергеҙеү хаҡтары йыш ҡына стандарт яңыртыу хаҡтарынан күпкә юғары; ICANN-дыңТаләптәргә ярашлылыҡ тураһында белдереүТеркәү хеҙмәттәрен күрһәтеүселәр теркәүҙе рөхсәт итергә тейеш тип баҫым яһала 30 көнлөк RGP Домен исемдәрен ваҡыты тамамланырҙан алда кире ҡайтарыу/тергеҙеү.

B. Милеккә ҡағылышлы ҡапкын: Һин уны үҙеңдеке тип уйлайһың, әммә иҫәп ысынлап та һинең ҡулыңда түгел.

Йыш осрай:

• Веб-сайт эшләү компанияһынан, аутсорсинг провайдерынан йәки агентлыҡтан домен исемен һатып алғанда, улар уны үҙ иҫәптәре аша теркәй.
• Һеҙ “бушлай домен” пакетын һайланығыҙ, әммә доменды башҡа провайдерға күсереп булмай йәки күсереү коды бирелмәгәнлеген асыҡланығыҙ.
• Һеҙ шәхси мәғлүмәтте һаҡлау/прокси хеҙмәтен һатып алдыңыз, әммә килешеүҙе һәм контроллек итеү шарттарын ентекләп тикшермәй ҡалдығыҙ.

C. Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау/Таләптәргә ярашмауҙағы ҡыйынлыҡтар: шәхси мәғлүмәтте һаҡларға тырышыу доменды туҡтатыуға һәм аппеляция яһау мөмкинлегенән мәхрүм булыуға килтерә.

• Һеҙ ялған мәғлүмәт менән теркәлгәнһегеҙ йәки контакт мәғлүмәттәрегеҙҙе яңыртырға онотҡанһығыҙ.
• Һеҙ раҫлау электрон почта хәбәрен юғалттығыҙ, шуның һөҙөмтәһендә һеҙҙең домен туҡтатылды.
  ICANN асыҡ итепӘгәр теркәлеүсе дөрөҫ булмаған мәғлүмәт бирһә, үҙгәреш булғандан һуң ете көн эсендә мәғлүмәттәрҙе яңыртып ҡуймаһа йәки тикшереү һорауҙарына ун биш көн эсендә яуап бирмәһә, теркәү хеҙмәте күрһәтеүсеТуҡтатылырға йәки бөтөрөлөргә тейешДомен исеме

2. Беренсенән, домен исемдәре системаһын аңла: доменығыҙҙы кем контролдә тота?

Был дүрт рольде аңлаһаң, һине алдап йөрөтөү ихтималы кәмерәк буласаҡ:

1. ТеркәүсеБилдәле бер юғары кимәлле домен (TLD) өсөн “master repository”-ҙы идара итеү, мәҫәлән .com、.net、.shop Төрлө реестрҙар тарафынан эшләтелә
2. ТеркәүсеДомен исемегеҙҙе һатып алған урын (арҡа яҡ хеҙмәттәрен, яңыртыуҙы, DNS-ты хәл итеүҙе һ.б. тәьмин иткән ICANN-ың аккредитатланған регистраторы)
3. Таратҡыс/агентРегистратор аҫтындағы икенсел һатыусылар – һеҙ хатта үҙегеҙҙең реселлерҙан һатып алыуығыҙҙы аңламауығыҙ мөмкин.
4. Теркәлгән затДомен исеменең “законлы эйәһе” (кимендә килешеү һәм сәйәсәт сиктәрендә һеҙ шул кеше булырға тейешһегеҙ).

ICANN тәьмин итә“Теркәлгән кешенең мәғлүмәттәр порталы”, теркәлгән кешеләрҙең домен исемдәрен теркәү, идара итеү, күсереү, яңыртыу һәм тергеҙеү тураһында мәғлүмәткә инеү хоҡуғына эйә булыуын баҫымлап әйтте.
Шул уҡ ваҡытта ICANN теркәүселәрҙең хоҡуҡтарын һәм бурыстарын да норматив рәүештә билдәләне.Йомғаҡлау яҙмалары(Әммә килешеү/полис-тың оригиналь тексы һуңғы инстанцияла өҫтөнлөк итә.)

3. Домен исеменең “милек хоҡуғы мәсьәләһе” нисек төгәл билдәләнә?

3.1 Теркәлеүсенең мәғлүмәттәре һеҙҙекеме (йәки һеҙҙең компанияғыҙҙыҡымы)?

• Шәхси веб-сайттар өсөн: теркәүсе булараҡ үҙегеҙҙең (йәки юридик шәхесегеҙҙең) ысын шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе күрһәтеү кәңәш ителә.
• Корпоратив веб-сайттар өсөн: «Registrant» бағанаһы компанияның юридик исеме (йәки раҫланған ойошма) менән тултырылырға тейеш.

3.2 Доменды идара итеү бекенд иҫәбен һеҙ үҙегеҙ теркәгәнһегеҙме, һәм уға инеп ҡарай алаһығыҙмы?

Әгәр аутсорсинг хеҙмәте йәки агент “Мин һинең өсөн барыһын да күҙәтеп торам”, — тиһә, һаҡ булырға кәрәк:

• Әгәр һеҙ килешеүҙе яңыртыуҙы онотоп ҡалһағыҙ, икенсе яҡ менән араларығыҙ боҙолһа йәки улар менән элемтә өҙөлһә, домен исемен тулыһынса кире ҡайтарып алыу мөмкинлеге булмауы ихтимал.
• Һеҙгә DNS-ны үҙгәртергә, яңыртырға, асырға йәки күсерергә рөхсәт юҡ.

Дөрөҫ ысул:

Үҙегеҙҙең иҫәп яҙмағыҙҙы теркәгеҙ, электрон почта адресығыҙҙы йәки мобиль телефон номерығыҙҙы бәйләгеҙ һәм икенсе яҡҡа “ҡушымса иҫәп яҙма хоҡуҡтары” йәки ваҡытлыса инеү хоҡуғын бирегеҙ.

3.3 Домен исеме контакт электрон почта адресы домен исеменән бәйһеҙ, даими электрон почта адресымы?

ICANN-дыңМөҙҙәте үткән тергеҙеү сәйәсәте (ERRP)Теркәлеүселәргә домен исеменә бәйһеҙ альтернатив электрон почта адресын күрһәтергә кәңәш ителә, был домен исеме аша хәбәрҙәрҙе юғалтыуҙан һаҡлай.
Мәҫәлән: Әгәр һеҙҙең домен электрон почта адресығыҙ [email protected]Домен ваҡыты тамамланғас, электрон почта аша хәбәрҙәрҙе лә алмауығыҙ ихтимал — был бик ҙур хәүеф.

3.4. Һеҙ күсереү кодын (Auth-Code / EPP Code) ала алаһығыҙмы?

Был — домен теркәүсеһен ирекле рәүештә күсереп буламы-юҡмы тигәндең төп мәсьәләһе.ICANN талаптарына ярашлылыҡ битеАңлатма: Әгәр һеҙ Auth-Code һораһағыҙ һәм теркәүсе уны бирмәгән булһа биш календарь көнөСистема эсендә һеҙ күсереү тураһында шикаять ебәрә алаһығыҙ.
Әгәр платформа йәки агент һеҙгә трансфер кодын даими рәүештә биреүҙән баш тарта икән, был уларҙың һеҙҙе бәйләп ҡуйырға тырышыуының асыҡ билдәһе.

3.5 Домен статусын раҫлай алаһығыҙмы, уны аса алаһығыҙмы һәм күсереп бирә алаһығыҙмы?

ICANN-дың Күсереү сәйәсәте Был сәйәсәт регистрҙар араһындағы домен исемдәрен күсереү процесын (FOA раҫлауын да индереп) билдәләй һәм сәйәсәт менән тыйылмаған осраҡта теркәүселәрҙең домен исемдәрен күсереү мөмкинлегенә эйә булыуын баҫымлай.

4. “Ҡарама-ҡаршылыҡҡа эләгеү”ҙең иң йыш осрай торған сценарийҙары

Сценарий A: Веб-үҫтереү компанияһы әйтә: “Һеҙҙең өсөн доменды теркәү беҙгә уңайлыраҡ”.”

Хәүефтәр: Домен исеме икенсе яҡтың исеменә теркәлгән, йәки бэкенд иҫәбе уларҙың ҡулында.
Нәтижәләр: Хеҙмәт күрһәтеүсе провайдерҙы алмаштырғанда, домен исемегеҙҙе өҫтәмә түләүҙәр талап итеп тотҡарларға, йәки уны күсереп биреүҙән тулыһынса баш тартырға мөмкин.

Дөрөҫ ысул (контракттарға/электрон почта хәбәрҙәренә индереү көслө рәүештә тәҡдим ителә):

• Домен исеме һеҙҙең йәки компанияғыҙҙың исеменә (теркәүсе) теркәлергә тейеш.
• Домен исеме теркәүсе иҫәбен һеҙ булдырырға һәм уны үҙегеҙҙә тоторға тейешһегеҙ.
• Тыштан йәлеп ителгән яҡҡа тик DNS администратор хоҡуҡтары (йәки ваҡытлыса хоҡуҡтар) ғына бирелә.
• Проектты тапшырғанда түбәндәгеләр бирелергә тейеш: иҫәп мәғлүмәттәре, ике факторлы аутентификация (2FA), күсереү кодтарын алыу буйынса инструкциялар һәм DNS яҙмалары исемлеге.

Сценарий B: Һеҙ “Бушлай домен + хостинг пакеты”н һатып алдығыҙ”

Хәүефтәр: Бушлай хеҙмәттәрҙең хаҡы шунда: улар “үткәрелмәй”, “яңыртыу бик ҡиммәт”, “йылдар буйы бәйләнгән” һәм “трансфер кодтарын бирмәй”.
Блокаданы боҙоу:

• Түләү яһауҙан алда, зинһар, түбәндәгеләрҙе тикшерегеҙ: домен исеме айырым иҫәпләнәме? Уны күсереп буламы? Күсереү кодын үҙаллы алырға мөмкинме?
• Иң ышаныслы ҡарар:Домен исемдәре тик төп реестрҙарҙан һатып алынғанХостинг/веб-сайт төҙөү платформаларын теләгәнсә алмаштырырға мөмкин.

C сценарий: команда булып хеҙмәттәшлек иткәндә домен исеме шәхси хеҙмәткәрҙең шәхси иҫәбенә ҡуйыла.

Хәүефтәр: Хеҙмәткәрҙең китеүе, электрон почтаның деактивацияланыуы, ике факторлы аутентификацияны (2FA) юғалтыу – һәм һеҙ компанияның логин-пароль мәғлүмәттәрен юғалтаһығыҙ.
Дөрөҫ поза:

• Компанияның берҙәм домен исеме активтары иҫәбен ҡулланып (мәҫәлән [email protected]) теркәү
• Ике факторлы аутентификация (2FA) компания пароль-менеджеры/аппаратлы асҡыс ҡулланып
• Рөхсәттәр ролдәргә тәғәйенләнә, һәм иң аҙ ике администратор талап ителә.

5. Яңыртыу ҡапҡаһы 1: тәүге йылғы түбән хаҡ ≠ оҙайлы ваҡыттағы түбән сығым түгел (Һеҙгә “сығымды” иҫәпләргә өйрәнергә кәрәк)

Күптәр бары тик тәүге йыл хаҡына ғына иғтибар итә, ул иң йыш осрай торған “йомшаҡ ҡапҡан”.

5.1 Һеҙ ниндәй булырға тейешһегеҙ? — Милеккә эйә булыуҙың дөйөм сығымдары

Кәм тигәндә өс йыл (биш йыл яҡшыраҡ):

• Беренсе йылғы теркәү түләүе
• Икенсе йылға яңыртыу хаҡы
• Өсөнсө йылға яңыртыу хаҡы
• Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау өсөн түләүҙәр (ҡайһы берҙәре түләүле, ҡайһы берҙәре бушлай)
• DNS/Электрон почта/Сертификаттар һәм башҡа өҫтәмә хеҙмәттәр (ихтыяри)

Ябай формула:

3 йыллыҡ сығым = теркәү түләүе + 2 тапҡыр яңыртыу түләүе + 3 тапҡыр шәхси мәғлүмәтте йәшерен тотоу түләүе (ҡулланған осраҡта) + төп өҫтәмә хеҙмәттәр

5.2 ERRP теркәүселәрҙән төп түләүҙәрҙе асыҡлауҙы талап итә (ләкин һеҙгә әүҙем рәүештә тикшерергә кәрәк)

ICANN-дыңМөҙҙәте үткән теркәүҙе яңыртыу сәйәсәте (ERRP)Регистрация хеҙмәттәрен күрһәтеүселәр яңыртыу хаҡтарын, ваҡыты үткәндән һуң яңыртыу хаҡтарын (әгәр ҙә улар башҡаса булһа) һәм тергеҙеү/ҡайтарыу хаҡтарын регистрация килешеүҙәрендә йәки веб-сайттарында асыҡ күрһәтергә тейеш. Уларҙы теркәү ваҡытында, бигерәк тә яңыртыу хаҡтары тәүге йыл хаҡынан юғары булған осраҡта, аңлатмаларын айырыуса анығыраҡ бирергә өндәйҙәр.

Һеҙҙең хәрәкәттәрегеҙ: Заказ бирер алдынан “яңыртыу хаҡы” һәм “ҡайтарыу хаҡы” күрһәтелгән экрандың скриншотын төшөрөп алығыҙ (киләсәктәге бәхәстәр өсөн һаҡлау өсөн).

6. Яңыртыу ҡапҡаһы 2: Ҡиммәтле яңыртыуҙар һәм “премиум домен” ҡапҡаһы

Һеҙ “премиум”дың ике төрөнә осрашыуығыҙ мөмкин:

1. Премиум теркәлеүТеркәү ваҡытында ул инде ҡымбат ине.
2. Премиум яңыртыуТеркәлеү ҡыммәт түгел, әммә йыл һайын яңыртыу өсөн түләүҙәр ҡиммәт (һәм күпкә алдаҡсыраҡ).

Был ҡайһы бер яңы дөйөм юғары кимәлле домендарҙа (gTLD-тарҙа) йышыраҡ осрай, сөнки регистрҙар билдәле символик рәттәр өсөн юғарыраҡ хаҡтар талап итә ала.
Һеҙ ҡағиҙәләр менән бәйләнергә тейеш түгел; бары тик иҫтә тотоғоҙ:

Әгәр домен исеме “ышанғыһыҙ яҡшы” (бик ҡыҫҡа, киң таралған йәки төп тармаҡ терминына оҡшаған) булһа, уны “ғәҙәти хаҡ” менән баһалау ихтимал түгел.

Заказ бирер алдынан төп аҙымдар:

• “Яңыртыу хаҡын” “йылына күпме” тип асыҡ итеп күрһәтегеҙ.”
• Һатып алыу себетығыҙҙағы беренсе йылғы хаҡҡа ғына иғтибар итмәгеҙ.
• Әгәр биттә яңыртыу хаҡы асыҡ күрһәтелмәгән булһа, икенсе регистраторға күсергә йәки һатып алыуҙан баш тартырға мөмкин.

7. Яңыртыу ҡапкыны 3: Автоматик яңыртыу активлаштырылмаған / Түләү ысулының ваҡыты үткән / Электрон почта иҫкәртеүҙәре килмәгән

Домен исемен юғалтыуҙың иң йыш осраған сәбәбе хакерҙарҙа түгел, ә һеҙ уны онотҡанһығыҙ.

7.1 ERRP иҫкәртеү ваҡыт тәрәзәһе (Һеҙ гомуми ҡағиҙәләрҙе белергә тейешһегеҙ)

ERRP телгә алындыМөҙөк тамамланырҙан алда иҫкәртеү айырым бирелергә тейеш. 26–35 көн與 4–10 көнТаратыу сәйәсәт талаптарына ярашлы тип һанала ала.
Яғни:Һин ысынлап та хәбәр алырға тейешһең, әммә “Мин уны мотлаҡ алам” тип ышана алмайһың.

7.2 Алты оптималь көйләүҙәр

1. Автоматик яңыртыуҙы эшләтегеҙ
2. Оҙайлы ваҡытҡа ғәмәлдә булған түләү ысулын бәйләгеҙ (ғәмәлдән сығыуға яҡын виртуаль карталарҙы ҡулланмағыҙ)
3. Теркәлгән контакт электрон почта өсөн доменға бәйле адрес урынына даими электрон почта адресын ҡулланығыҙ (домен ваҡыты тамамланһа, хәбәрҙәрҙе алмай ҡалыуығыҙ мөмкин).
4. Регистраторҙың хәбәрләү электрон почта адресын аҡ исемлеккә өҫтәгеҙ (уны сүп-сар папкаһына эләгеүенән һаҡлау өсөн).
5. Домен исемдәре өсөн календарь иҫкәртеүҙәрен ҡуйығыҙ (вакыты тамамланырға 45/15/3 көн алдан)
6. Төп домендарҙы бер юлы бер нисә йылға (мәҫәлән, 3–5 йылға) яңыртыу оноторға ихтималлыҡты кәметеү өсөн.

8. Яңыртыу ҡапҡаһы 4: Мөҙөк тамамланғандан һуң артыҡ юғары “ҡотҡарыу осоро” түләүҙәре, өҫтәүенә, доменығыҙ аукционға ҡуйылыуы мөмкин

8.1 Һеҙ “ваҡыты үтеү тормош циклы”н танырға тейешһегеҙ.”

Деталдәр суффиксҡа/регистраторға ҡарап төрлөсә булыуы мөмкин, әммә күп gTLD-тар өсөн гомуми процесс түбәндәгесә:

Түләү срогы → Грейс-период → Һөртөү → Ҡайтарыу осоро (RGP, ғәҙәттә 30 көн) → Һөртөү осоро → Теркәүҙе яңынан асыу

ICANN талаптарына ярашлылыҡ тураһында белдереүРегистрарҙар һеҙгә рөхсәт бирергә тейеш тип билдәләнә. 30 көнлөк RGP Домен исемен ваҡыты тамамланырҙан алда ҡайтарып алыу/тергеҙеү.

8.2 Ни өсөн ҡайтарыу шул тиклем ҡиммәт?

Ҡайтарыу теркәү кимәлендәге тергеҙеү процессын талап иткәнлектән, теркәүселәр ғәҙәттә стандарт яңыртыу түләүенән күпкә юғары (“ҡайтарыу түләүе” йәки «тергеҙеү түләүе») түләү ала, һәм ERRP шулай уҡ теркәүселәрҙән был түләүҙәр тураһында асыҡ иғлан итеүҙе талап итә.

9. Яңыртыу ҡапкыны 5: күсереү блокланған — һеҙ регистрарҙы алмаштырырға теләйһегеҙ, әммә китә алмайһығыҙ.“

Регистраторҙарҙы алмаштырыу бөтөнләй ғәҙәти хәл: ул арзаныраҡ, ҡулланыусылар өсөн уңайлыраҡ, хәүефһеҙерәк һәм командалар өсөн яраҡлыраҡ.

9.1 Һеҙҙә (билдәләнгән тәртипкә ярашлы) күсереү хоҡуғы бар

ICANN-дыңКүсереү сәйәсәтеРегистрарҙар араһында күсереүҙәр стандартлаштырылған авторизация аша, аныҡ процедуралар менән үткәрелергә тейеш. Теркәлгән кешеләр, ғәҙәттә, домен исемдәрен күсере ала (сәйәсәт менән тыйылмаған осраҡта йәки блоклау осоронда һ.б.).

9.2 Shift төймәһе — иң мөһим “төймә”

Әгәр ҙә һеҙ үҙ-үҙеңә хеҙмәт күрһәтеү порталы аша күсереү кодын ала алмаһағыҙ, уны регистраторығыҙҙан һорарға кәрәк; әгәр регистратор 5 көн эсендә мөмкин түгелҺеҙ тапшыра алаһығыҙШикаятьте күсерегеҙ。

9.3 Һеҙҙе ишектән тыш ҡалдырыуы ихтимал булған ғәҙәттәге законлы хәлдәр (ҡаршылыҡ түгел, әммә уларҙы алдан белеү кәрәк)

• Яңы теркәлгән иҫәптәр өсөн күсереп ебәреү блокировкаһы (урлауға ҡаршы механизм) ҡуйылған булыуы мөмкин.
• Теркәүсенең мәғлүмәттәренә үҙгәрештәр индереү (рөхсәтһеҙ күсереүҙәрҙе булдырмау өсөн) блоклауға килтереүе мөмкин.
  Күсереү сәйәсәттәре һәм “lock-in” механизмдары ла һуңғы йылдарҙа индерелде.Даими фекер алышыу һәм көйләү(Һеҙгә иҫкәртергә кәрәк: “аккаунтты блоклау” мотлаҡ зыянлы түгел, әммә “сикһеҙ блоклау/кодты ҡайтарыуҙан баш тартыу” бик шикле.)

10. Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау мәсьәләләре: Һеҙ мәғлүмәтте асыҡларға теләмәйһегеҙ, әммә ялған мәғлүмәт тә ҡуллана алмайһығыҙ.“

10.1 “Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау” нигеҙҙә йәмәғәткә асыҡ мәғлүмәтте йәшереүҙе күҙ уңында тота, ялған мәғлүмәт индереүҙе ынтылдырмай.

Элек күптәр теркәлгән кешенең мәғлүмәтен асыҡ WHOIS-эҙләнештәр аша ҡарай ала ине; әммә шәхси мәғлүмәтте һаҡлау ҡағиҙәләре һәм сәйәсәт үҫеше һөҙөмтәһендә күп мәғлүмәт йәшерелгән йәки редакцияланған. ICANN-тың шулай уҡ махсус “Мәғлүмәтте һаҡлау һәм шәхси тормошто һаҡлау”Был бит шәхси мәғлүмәттәрҙе һаҡлау ҡағиҙәләренә ярашлы рәүештә мәғлүмәттәргә инеүҙе нисек тигеҙләйен аңлата.

Бынан тыш, ...-ҙан 2025 йылдың 28 ғинуарынан башлапТеркәлгән мәғлүмәттәргә инеү протоколы (RDAP) gTLD теркәү мәғлүмәттәре буйынса һорауҙарға ышаныслы сығанаҡҡа әйләнеп, WHOIS әкренләп ҡулланылыштан сығарыла.。
Был киләсәктә һеҙ күрер “халыҡ мәғлүмәте” формаһының үҫешен дауам итәсәген аңлата.

Ләкин нимә генә асыҡтан-асыҡ күрһәтелһә лә:Регистраторға тапшырған теркәү мәғлүмәттәре дөрөҫ һәм тикшереп була торған булырға тейеш.Юҡһа, ул туҡтатылыр йәки бөтөрөлә ала.

10.2 Дөрөҫ ысул: алдау түгел, ә шәхси мәғлүмәтте һаҡлау/прокси хеҙмәттәрен ҡулланығыҙ.

ICANN-да барШәхси мәғлүмәтте һаҡлау һәм прокси хеҙмәттәреКонфиденциальлек сәйәсәте каркасын һәм сертификатлау программаһын тормошҡа ашырыу, конфиденциальлек/прокси хеҙмәттәрен күрһәтеүсе регистраторҙар һәм уларҙың агенттар өсөн талаптарҙы стандартлаштырыу маҡсатында.

Ғәҙәти ҡулланыусы булараҡ, бары тик иҫтә тотоғоҙ:

• Шәхси мәғлүмәттәрҙең серлелегеЙәмәғәт һорауҙарында шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе хеҙмәт күрһәтеүсенең мәғлүмәттәре менән алмаштырығыҙ.
• АгентХеҙмәт күрһәтеүселәр һеҙҙең исемегеҙҙән теркәлеүсе булараҡ эшләй, килешеү шарттарына ярашлы улар һеҙҙең өсөн һаҡлай йәки ебәрә.

11. Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау һәм талаптарға ярашмау ҡапкынсаҡтары: Дөрөҫ булмаған контакт мәғлүмәттәре доменды туҡтатыуға килтерергә мөмкин.

ICANN теркәү мәғлүмәттәренең дөрөҫлөгө буйынса талаптарҙы һәм һөҙөмтәләрҙе асыҡ күрһәтә:

• Ысынлап дөрөҫ булмаған мәғлүмәтте биреү
• Мәғлүмәт үҙгәрештәренән һуң ете көн эсендә яңыртыуҙы башҡармау
• 15 көн эсендә төгәллек тураһында һорауҙарға яуап бирмәү
  → Теркәүселәр тейешТуҡтатыу йәки бөтөрөүДомен исеме

Менә ни өсөн:

• Шәхси мәғлүмәттәрҙе һаҡлау маҡсатында ялған электрон почта адресын күрһәтергә ярамай.
• Доменды теркәү электрон почта иҫәбен күҙәтеүһеҙ иҫәпкә әйләндерергә ярамай.
• Тыштан хеҙмәт күрһәтеүсе компанияларға электрон почта иҫәптәрегеҙҙе контролдә тоторға рөхсәт итмәгеҙ (һеҙ раҫлау/конфирмация электрон хаттарын юғалтыр инегеҙ).

12 Курҡынысһыҙлыҡ һәм шәхси тормошто һаҡлау тығыҙ бәйләнгән: иҫәп яҙмаһын боҙоу = доменды баҫып алыу

Доменды яулап алыуҙың иң таралған ысулы – “cracking DNS” түгел, ә:

• Һеҙҙең регистратор иҫәбегеҙҙе урла
• DNS-ығыҙҙы фишинг сайтына йүнәлтегеҙ
• Икенсе регистраторға күсереүҙе һорау (әгәр ул блокланмаған булһа)

Трансфер сәйәсәте үҙе рөхсәтһеҙ күсереүҙәр хәүефен кәметеү өсөн бер нисә раҫлау ҡатламын үҙ эсенә ала.

Һеҙ башҡарырға тейеш булған иң мөһим ете нәмә:

1. Регистратор иҫәбегеҙ өсөн ике факторлы аутентификацияны (2FA) активлаштырығыҙ
2. Электрон почта иҫәбегеҙ өсөн ике факторлы аутентификацияны активлаштырығыҙ (домен активтарығыҙҙың “төп нигеҙе” нигеҙҙә электрон почта адресығыҙ булып тора)
3. Регистратор йоҙағын асағыҙ
4. Юғары абруйлы брендтар йәки ҙур ҡиммәтле домен исемдәре өсөн ҡайһы бер регистраторҙар һәм регистрҙар тарафынан хупланған юғары кимәлле Registry Lock-ты ҡарарға мөмкин.
5. DNS: “Икенсел раҫлау”ҙы эшләтеп ебәреү өсөн үҙгәртеү”
6. DNS яҙмаларының боҙолмауын даими тикшереп тороғоҙ.
7. Рөхсәттәрҙе идара итеү һәм аудитлау менән команда мөхите

13. Яңыртыу һәм милеккә эйә булыуҙағы ҡыйынлыҡтарҙы булдырмау өсөн стандарт процедура

Түбәндәгеләр һатып алыуҙан алып оҙайлы ваҡытлы идара итеүгә тиклемге бөтөн процесс өсөн минималь яраҡлы стандартты күрһәтә.

A этап: Алдын ала һатып алыу (10 минут)

• Асыҡлағыҙ: теркәү өсөн түләү, яңыртыу өсөн түләү, шәхси мәғлүмәтте һаҡлау өсөн түләү, ҡайтарыу өсөн түләү (экран күренеше һаҡланған)
• Раҫлау: Трансфер кодын үҙаллы алырға мөмкинме? Әгәр мөмкин түгел икән, һатып алыуҙы дауам итмәгеҙ (трансфер хоҡуҡтары бик мөһим).
• Ҡаса тороғоҙ: “бушлай домен” пакетына бәйләнеү күсереп булмауға килтерергә мөмкин.
• Әгәр команда түбәндәгеләрҙе ҡуллана икән: компанияның электрон почта адрестарын ҡулланып иҫәп яҙмаларын теркәгеҙ (шәхси электрон почта адрестарын ҡулланмағыҙ).

Б этабы: Сатып алыу көнө (20 минут)

• Эшләтеү: Автоматик яңыртыу
• Эшләтеп ҡуйырға: Ике факторлы аутентификация (2FA)
• Көйләүҙәр: Альтернатив электрон почта адресы/телефон номеры (домендан бәйһеҙ)
• Эшләтергә: Доменды блоклау
• Һаҡларға: иҫәп-фактураларҙы, заказдарҙы һәм домен исеме тураһында мәғлүмәттең скриншоттарын (киләсәктәге бәхәстәр/ҡайтарыуҙар/мөлкәтте раҫлау өсөн)

C этабы: Тыштан йәлеп ителгән командаға тапшырыу (30 минут)

• Тик DNS рөхсәттәрен йәки ваҡытлыса рөхсәттәрҙе генә бирегеҙ
• Төп иҫәп яҙмағыҙҙың паролен бер кемгә лә әйтмәгеҙ.
• “ тапшырыу тикшереү исемлеге ” төҙөгөҙ: DNS, күсереү кодтарын алыу ысулы, ваҡытының тамамланыу датаһы, түләү ысулы, администраторҙар исемлеге

D этабы: Йыллыҡ аудит (15 минут)

• Тикшерегеҙ: яңыртыу яҙмаларының уңышлы булыуы һәм түләү ысулдарының дөрөҫ булыуы
• Тикшерегеҙ: теркәүсенең мәғлүмәттәре/элемтә электрон почтаһы әле лә дөрөҫмө (туҡтатыуҙан һаҡланыу өсөн)
• DNS-тың боҙолмағанын тикшерегеҙ
• Тикшерегеҙ: шәхси мәғлүмәтте һаҡлау хеҙмәттәренең ваҡыты үткәнме (ҡайһы бер шәхси мәғлүмәтте һаҡлау хеҙмәттәре айырым ваҡытта тамамланырға мөмкин)

14. Домен исеме хужалығы һәм күсереү өсөн стандарт килешеү шарттары

Һеҙ түбәндәге шарттарҙы веб-сайтты эшләү компанияһына/тыштан йәлеп ителгән тәьмин итеүсегә/агентлыҡҡа ебәрә алаһығыҙ (йәки уларҙы килешеүгә/электрон почтаға индерергә мөмкин):

1. Домен исемен теркәүсе А яҡтың (клиенттың) юридик заты йәки билдәләнгән шәхесе булараҡ теркәлергә тейеш.。
2. Домен исемен теркәүсенең бэкенд-аккаунты А яҡ тарафынан булдырыла һәм тотола.B яҡҡа тик кәрәкле техник инеү хоҡуҡтары (мәҫәлән, DNS идара итеү) ғына бирелә, һәм уны төп иҫәп яҙылыу паролен тотоуға рөхсәт ителмәй.
3. B яҡ тапшырғанда түбәндәгеләрҙе тәьмин итә:
   • Домен исемдәре исемлеге, тамамланыу даталары һәм яңыртыу хаҡтары тураһында мәғлүмәт (экран фотоһы)
   • DNS яҙмалар исемлеге
   • Автор кодын (трансфер кодын) алыу ысулы һәм процедураһы (йәки А яҡтың уны үҙаллы алыу мөмкинлеген раҫлау)
4. B яҡ A яҡтың домен исемен күсерергә йәки регистраторҙы алмаштырырға хоҡуғын бер ниндәй ҙә рәүештә сикләргә тейеш түгел (ICANN/реестр сәйәсәтендә асыҡтан-асыҡ тыйылған блоклау осоронда ғына тыйыла).
5. Әгәр ҙә В яғы шәхси мәғлүмәтте йәшереү йәки прокси-хеҙмәттәр күрһәтә икән, был хеҙмәттәрҙең А яғының домен исеменә контролдә тотоу һәм уны биреү хоҡуҡтарын үҙгәртмәүе асыҡ итеп күрһәтелергә тейеш, ә хеҙмәт тамамланғандан һуң домен исеме А яғы исемендә теркәлгән булып ҡала.

Йыш бирелә торған һорауҙар

Q1: Мин шәхси мәғлүмәтемде һаҡларға теләйем. Ялған мәғлүмәт менән теркәлә аламмы?

Киңәш ителмәй, һәм унда хәүефтәр бар.ICANN асыҡтан-асыҡ белдерәТеркәү мәғлүмәттәрендәге хаталар, мәғлүмәтте ваҡытында яңыртып ҡуймау йәки тикшереү һорауҙарына яуап бирмәү домен исемен туҡтатыуға йәки бөтөрөүгә килтереүе мөмкин.
Дөрөҫ ысул — шәхси мәғлүмәтте йәшереү/прокси хеҙмәтен ҡулланыу, ялғанлау менән шөғөлләнеү түгел.

2-се һорау: Домен исемем ваҡыты үткәндән һуң уны кире ҡайтарып буламы?

Гадәттә мөмкин, әммә һуңғараҡ булған һайын ҡиммәтерәк була.ICANN талаптарына ярашлылыҡБелдереүҙә баҫым яһала: регистрарҙар теркәүҙе рөхсәт итергә тейеш 30 көнлөк RGP Туҡтатыуға тиклем ҡайтарыу/тергеҙеү (әгәр был уңышһыҙ булһа, шикаятьтәр индерергә мөмкин).
Ләкин түләүҙәр һәм процедуралар ғәҙәттәге яңыртыуҙарға ҡарағанда күпкә ҡатмарлыраҡ, шуға күрә автоматик яңыртыуҙы һайлап, ҡайтарыу осорона инеүҙән һаҡланыу кәңәш ителә.

Q3: Әгәр реестр миңә күсереү кодын бирмәһә, нимә эшләргә?

ICANN талаптарына ярашлылыҡ битеАңлатма: Әгәр теркәүсе һеҙҙең һорауығыҙға ваҡытында яуап бирмәһә биш календарь көнөСистема Auth-Code бирә, уны күсереү буйынса шикаять ебәреү өсөн ҡулланырға мөмкин.

4-се һорау: Ни өсөн мин WHOIS мәғлүмәтен таба алмайым? Домен исемендә ниндәйҙер проблема бармы?

Мотлаҡ түгел.ICANN иғландамаһыИғтибар ителә: ...-ҙан 2025-01-28 Бынан ары RDAP gTLD теркәү мәғлүмәттәре буйынса төп ышаныслы сығанаҡҡа әйләнәсәк, ә WHOIS әкренләп ҡулланылыштан сығарыласаҡ; шул уҡ ваҡытта шәхси мәғлүмәтте һаҡлау ҡағиҙәләре лә асыҡ яландарға йоғонто яһаясаҡ.

Q5: Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау минең SEO-ға йоғонто яһаясаҡмы?

Гомумән алғанда, юҡ. Шәхси мәғлүмәтте һаҡлау нигеҙҙә теркәү мәғлүмәттәрен йәмәғәткә күрһәтеүҙе сикләй, әммә веб-сайт контентын йәшереү менән тиң түгел. SEO-ға ысынлап та йоғонто яһаусы төп факторҙар — контент сифаты, сайт структураһы һәм ҡулланыусы тәжрибәһе.